Observatie AI werd in de wetenschap lange tijd gebruikt als rekenkracht: patronen zoeken in data, eiwitstructuren voorspellen, literatuur samenvatten. Nieuwe modellen kunnen daarnaast redeneren over een probleem, een aanpak voorstellen en die aanpak stap voor stap uitwerken.

Van hulpmiddel naar collega

Het verschil is wezenlijk. Een hulpmiddel doet wat de onderzoeker vraagt. Een deelnemer stelt zelf voor wat er onderzocht zou moeten worden. In wiskunde en informatica zijn er inmiddels voorbeelden waarin AI-systemen bijdroegen aan bewijzen en aan het vinden van betere algoritmen.

Dat roept nieuwe vragen op: wie is auteur van een ontdekking waaraan een AI-systeem bijdroeg? Hoe controleer je een redenering die een mens niet zelf zou hebben bedacht?

Wat we nog niet weten

Verwachting Optimisten verwachten dat AI het wetenschappelijk tempo flink kan verhogen, vooral in vakgebieden met veel data en duidelijke toetsbaarheid. Sceptici wijzen erop dat de moeilijkste stap, een echt nieuwe vraag stellen, nog altijd mensenwerk is. AI Gazet houdt bij welke doorbraken daadwerkelijk door vakgenoten worden bevestigd.